Çocuğum okula gitmek istemiyor. Bu ne anlama geliyor?
Sabahlar zorlaşmıştır. Karın ağrısı, mide bulantısı, ağlama ya da sessiz bir direnç. Okul kapısına kadar gidilir, bazen içeri girilemez. Eve dönüldüğünde şikâyetler çoğu zaman geçer ve bu da tabloyu daha kafa karıştırıcı hale getirir.
Bu noktada en sık duyduğum cümle şu: "Numara mı yapıyor, yoksa gerçekten mi rahatsız?"
Şikâyetler genellikle gerçektir
Kaygı bedende karşılık bulur. Karın ağrısı, baş ağrısı ve bulantı, kaygının çocuklarda en sık görünen biçimleridir. Çocuk bunları uydurmaz; gerçekten hisseder. Evde geçmesi de bunu çürütmez: tehdit olarak algılanan durum ortadan kalkınca beden de sakinleşir.
"Okul" tek başına açıklama değildir
Okula gitmek istememe bir başlıktır, neden değildir. Altında farklı şeyler olabilir:
- Ayrılık kaygısı. Asıl zorlanma okulda değil, evden ve ebeveynden ayrılmaktadır. Küçük yaşlarda en sık görülen nedendir.
- Sosyal zorlanma. Arkadaş ilişkilerinde bir kopma, dışlanma ya da akran zorbalığı.
- Başarıyla ilgili kaygı. Yanlış cevap verme, tahtaya kalkma, sınav.
- Okulda yaşanmış tekil bir deneyim. Utandığı bir an, sert bir uyarı, tuvalet kaygısı.
- Evdeki bir değişim. Taşınma, kardeş doğumu, ailedeki bir hastalık ya da gerginlik.
Aynı davranış bu nedenlerin herhangi birinden çıkabilir. Bu yüzden ilk iş davranışı durdurmak değil, neye karşılık geldiğini anlamaktır.
Kısa vadede işe yarayanlar
Sabahı tartışma alanına çevirmemek. Kapıda yapılan pazarlık kaygıyı artırır. Kararın önceden, sakin bir anda konuşulması daha işe yarar.
Duyguyu reddetmemek, ama gitmeyi de pazarlık konusu yapmamak. "Zor olduğunu görüyorum, yine de bugün gideceğiz" cümlesi ikisini birden taşır.
Kaçınmanın uzamasına izin vermemek. Evde kalınan her gün ertesi günü biraz daha zorlaştırır. Kaçınma kısa vadede rahatlatır, uzun vadede kaygıyı büyütür.
Okulla iletişim kurmak. Öğretmenin gözlemi çoğu zaman eksik parçayı verir.
Ne zaman destek almalı
Birkaç günlük isteksizlik olağandır. Şu durumlarda bir uzmanla konuşmak yerinde olur:
- Direnç iki haftadan uzun sürüyorsa
- Çocuk okula hiç gidemiyorsa
- Bedensel yakınmalar için doktora gidilmiş ve tıbbi bir neden bulunamamışsa
- Uyku, iştah veya genel keyif de etkilenmeye başlamışsa
Görüşmelerde önce sizinle tabloyu gözden geçirir, ardından çocuğunuzun yaşına uygun bir zeminde çalışırız. Amaç çocuğu okula "razı etmek" değil; okulu bu kadar zor kılan şeyin ne olduğunu birlikte anlamak.